Bölüm 01

Demleme Rehberleri

Beş yöntem, ölçülü tarifler. Kahve tartısı ve zamanlayıcı dışında özel alet gerekmiyor.

V60 ile Demleme

Berrak fincan, belirgin aroma. Çekirdeğin karakterini en açık gösteren yöntem.

Oran
1:16
Öğütme
Orta-ince
Su
92–94°C
Süre
2:45
Adım adım

15 g kahve · 240 g su

  1. Filtre kâğıdını sıcak suyla ıslat, demliği de ısıtmış olursun. Suyu dök.
  2. Kahveyi koy, yüzeyi düzle. Tartıyı sıfırla.
  3. 0:00 — 45 g su dök, kahvenin tamamını ıslat. 30 saniye bekle. Bu kabarma karbondioksitin çıkışıdır.
  4. 0:30 — 100 g'a kadar dairesel dök.
  5. 1:15 — 170 g'a çıkar.
  6. 1:45 — 240 g'da bitir.
  7. 2:45 civarında su tamamen süzülmüş olmalı.

Ayar: Erken bitiyor ve su gibi geliyorsa daha ince öğüt. Geç bitiyor ve acı geliyorsa irileştir. Önce öğütmeyi değiştir, sıcaklığı en son.

French Press

Dolgun gövde, yağlı doku. En affedici yöntem, sabah için ideal.

Oran
1:15
Öğütme
İri
Su
94°C
Süre
9 dk
Adım adım

30 g kahve · 450 g su

  1. Kahveyi koy, suyun tamamını bir seferde dök.
  2. 4 dakika bekle. Yüzeyde bir kabuk oluşur.
  3. Kaşıkla kabuğu kır, karıştırma. Telve dibe iner.
  4. Yüzeyde kalan köpüğü ve kalıntıyı iki kaşıkla al, at.
  5. 5 dakika daha bekle. Pistonu suyun yüzeyine kadar indir, dibe bastırma.
  6. Yavaşça boşalt. Son bir parmak kalınlığını bardağa dökme.

Neden bastırmıyoruz: Piston dibe inince telve karışır ve fincan bulanıklaşır. Bekleyerek süzmek çok daha temiz sonuç verir.

Moka Pot

Yoğun ve şerbetli. Espressoya en yakın ev yöntemi.

Oran
1:8
Öğütme
Orta-ince
Su
Sıcak dolum
Süre
4–5 dk
Adım adım
  1. Alt hazneye sıcak su doldur, emniyet valfinin altında kalsın.
  2. Sepeti kahveyle doldur, düzle. Bastırma.
  3. Kapağı açık bırak, orta ateşte ısıt.
  4. Kahve altın renkte ve yavaş akmalı. Fışkırıyorsa ateş fazla.
  5. Akış açık renge dönüp ses cızırtıya çevirdiğinde ocaktan al.
  6. Tabanı ıslak beze koy, kaynamayı hemen durdurur.

Sıcak su neden: Soğuk suyla başlarsan alüminyum gövde uzun süre ısınır ve kahve daha pişerken yanar. Acılığın birinci sebebi budur.

Türk Kahvesi

Köpüğü bol, dibi yumuşak. Sabır işi, acele kaldırmaz.

Oran
1:10
Öğütme
Toz
Ateş
Kısık
Süre
3–4 dk
Adım adım

7 g kahve · 70 ml soğuk su · tek fincan

  1. Soğuk suyu cezveye koy, kahveyi ve varsa şekeri ekle.
  2. Ateşe koymadan önce iyice karıştır. Ateşten sonra bir daha karıştırma.
  3. Kısık ateşte bekle. Yüzeyde koyu bir köpük toplanır.
  4. Köpük kabarmaya başlayınca cezveyi al, köpüğü fincanlara paylaştır.
  5. Cezveyi ateşe geri koy. İkinci kabarmada fincanlara boşalt.
  6. Bir dakika dinlendir, telve dibe insin.

Cezve seçimi: Cezveyi yarıdan fazla doldurma. Dar ağızlı cezve köpüğü daha iyi tutar.

Espresso Başlangıç Ayarı

Makineniz varsa buradan başlayın. Her çekirdek için yeniden ayarlanır.

Giren
18 g
Çıkan
36 g
Süre
25–30 sn
Su
93°C
Adım adım
  1. 18 g öğüt, yüzeyi düzle, düz ve kararlı bastır.
  2. Bardağı tartının üstüne koy, sıfırla, çekimi başlat.
  3. 36 g'a ulaşınca durdur ve süreyi not et.
  4. 25 saniyeden hızlıysa öğütmeyi incelt.
  5. 30 saniyeden yavaşsa öğütmeyi irileştir.
  6. Her seferinde tek bir değişkeni değiştir, sonra tekrar ölç.

Süt: 60–65°C arası. Daha sıcağı sütün tadını bozar ve köpük söner.

Soğuk Demleme

Yazlık, düşük asiditeli, tatlı. Bir gece önceden hazırlanır.

Oran
1:8
Öğütme
İri
Su
Oda / buzdolabı
Süre
14–18 saat
Adım adım

100 g kahve · 800 g su · konsantre

  1. İri öğütülmüş kahveyi kavanoza koy, suyu ekle, hepsinin ıslandığından emin ol.
  2. Kapağını kapat, buzdolabında 14–18 saat bekle.
  3. İnce filtreden veya bez süzgeçten geçir.
  4. İçerken 1 ölçü konsantre, 1–2 ölçü su veya süt ile aç.
  5. Buzdolabında kapalı kapta bir hafta durur.

Neden asidik değil: Sıcak su asitleri hızla çözer, soğuk su çözmez. Aynı çekirdek soğuk demlendiğinde çok daha yumuşak gelir.

Bölüm 02

Çekirdek Bilgisi

Paketin üstündeki yazıların ne anlama geldiği ve fincanda neyi değiştirdiği.

Arabica ve Robusta

İki tür, iki karakter. Arabica yüksek rakımda yetişir, daha asidik ve aromatiktir, kafeini yaklaşık binde on beştir. Robusta düşük rakımda dayanıklıdır, gövdesi ağır ve tadı daha serttir, kafeini neredeyse iki katıdır.

Robusta kötü demek değil. İyi robusta espresso harmanında gövdeyi ve krema kalınlığını taşır. Kötü olan, ucuz olduğu için doldurulmuş robustadır. Biz harmanlarımızda hangi oranın kullanıldığını açık yazıyoruz.

Kavurma Dereceleri

Açık kavurma asiditeyi ve meyvemsi notaları korur, filtre yöntemlerinde parlar. Orta kavurma asitle şekeri dengeler, karamel ve fındık verir, en geniş kullanım alanı burasıdır. Koyu kavurma çekirdeğin kendi karakterini geri plana atar, çikolata ve kavrulmuş notalar öne çıkar, sütle iyi gider.

Yaygın yanılgı: Koyu kavurma daha kafeinli değildir. Kavurma uzadıkça kafein bir miktar azalır. Koyu kavurmanın sert gelmesi tattandır, güçten değil.

Tazelik ve Dinlendirme

Kavrulmuş kahve karbondioksit salar. İlk günlerde bu gaz demlemeyi bozar, kahve köpürür ve tat oturmaz. En iyi aralık kavurmadan 3 ila 14 gün sonrasıdır. Üçüncü haftadan itibaren aroma düşmeye başlar.

Öğütülmüş kahve dakikalar içinde aromasını kaybeder. Mümkünse içeceğiniz kadarını o an öğütün. Saklamak için hava almayan bir kap ve oda sıcaklığı yeterlidir, buzdolabı nem çektirir.

Paketi çevirin: Son kullanma tarihi bir şey söylemez. Kavurma tarihi arayın. Yazmıyorsa sebebini sorun.

Tek Yöre ve Harman

Tek yöre kahve belirli bir bölgeden ve belirli bir hasattan gelir. Kendi karakterini açıkça gösterir, ama mevsime göre değişir ve her zaman bulunmaz.

Harman birkaç yöreyi bir araya getirir. Amaç tekrarlanabilirliktir: aynı harman altı ay sonra da aynı tadar. Kafeler bunu tercih eder, çünkü menüdeki tat her gün aynı olmalıdır.

İşleme Yöntemleri

Yıkanmış çekirdekte meyve eti hasattan hemen sonra alınır. Sonuç temiz, berrak ve asiditesi belirgindir.

Doğal yöntemde kiraz çekirdeğin üstünde kurutulur. Meyve şekeri çekirdeğe geçer, yoğun ve meyvemsi bir fincan çıkar.

Bal yöntemi ikisinin ortasıdır. Meyve etinin bir kısmı bırakılır, tatlılık artar, asidite yumuşar.

Su, Sessiz Malzeme

Fincandaki hacmin yüzde doksan sekizi sudur. Çok yumuşak su kahveyi düz ve tatsız yapar, çok sert su ise acılaştırır ve makinede kireç bırakır.

Şehir suyunuz sertse basit bir filtre kancası yeterlidir. Saf su kullanmayın, mineral olmadan aroma çözünmez. Kahvenizin tadı bir anda değiştiyse önce suyu düşünün.

Bölüm 03

Kahve Kültürü

Aynı çekirdeğin farklı ellerde bambaşka bir şeye dönüşmesinin hikâyesi.

Kırk Yıl Hatırı

Türk kahvesi bir içecek olduğu kadar bir davet biçimidir. Fincan küçüktür, çünkü asıl olan sohbetin uzunluğudur. Yanında gelen su damağı temizler, ikram edilen tatlı acıyı dengeler.

UNESCO 2013'te Türk kahvesi kültürünü ve geleneğini Somut Olmayan Kültürel Miras listesine aldı. Korunan şey tarif değil, etrafında kurulan ilişkiydi.

Dünyada Kahve Ritüelleri

İtalya kahveyi ayakta ve hızlı içer, espresso bir moladan çok bir virgüldür. Etiyopya'da buna töreni saatler sürer, çekirdek misafirin önünde kavrulur.

İsveç'te fika bir öğün kadar ciddidir, çalışma günü bunun etrafında kurulur. Viyana kahvehanesi ise masada oturma hakkı satar, kahve sadece giriş biletidir.

Kahve Nereden Geldi

Çekirdek Etiyopya yaylalarından çıktı, Yemen limanlarından dünyaya açıldı. Mokha limanının adı bugün hâlâ bir demleme aletinin üstünde duruyor.

İstanbul on altıncı yüzyılda kahvehaneyle tanıştı ve içecek buradan Avrupa'ya yayıldı. Bugün Türkiye'de içilen kahvenin yolculuğu, dört yüz yıl önce aynı şehirden geçti.